Sabr, geduld in de islam: wat dit woord betekent en waarom we het graag voor ogen hebben

Je hoort het in alle gezinnen, vaak in het ergste moment: «Sabr, het zal overgaan.» Na een mislukking op een examen, een hoop papierwerk, een ziekte in de familie, een rouwproces. Het woord lijkt eenvoudig, bijna als een gegeven. In werkelijkheid is sabr een van de rijkste begrippen in de islam en een van de meest voorkomende in de Koran.

Wat betekent sabr?

Sabr (Tolerantie) betekent «geduld», maar het Arabische woord gaat verder. Het komt van een wortel die het vasthouden, het vasthouden aan iets, het vasthouden aan iets dat stabiel is, oproept. Sabr betekent het beheersen van jezelf tegenover wat ons tegenhoudt: niet de woede laten toeslaan, niet opgeven, niet het vertrouwen in God verliezen.

Het is dus geen passieve geduld. Het is doorzettingsvermogen, vastberadenheid en een vorm van stille moed.

Ogenklinkers die geloven, put uw kracht uit volharding en gebed; want Allah is met de volharders.

«O gij die gelooft! Zoek hulp in volharding en gebed. Allah is met degenen die volharden.»

Coran, sura Al-Baqara (2), vers 153 · vertaling van de betekenis

De drie vormen van sabr

Wetenschappers onderscheiden traditioneel drie vormen van geduld:

• Tolerantie in gehoorzaamheid : Opstaan voor de fajr-gebed in de winter, vasten tijdens de lange zomermaanden, blijven consistent wanneer de motivatie afneemt.
• Tolerantie tegenover het verbod : Zich te onthouden van wat schade zou kunnen aanrichten, zelfs als het aantrekkelijk is of als iedereen om je heen dat doet.
• Tolerantie in de moeilijke omstandigheden : accepteren wat we niet kunnen veranderen, zonder opstand tegen God, terwijl we tegelijkertijd doen wat in ons vermogen ligt.

Voor mensen die hun geloof in een minderheidsgroep leven, is de tweede en de derde plaats in Europa bijzonder belangrijk. Soms is het nodig om volharding te hebben om jezelf te zijn op het werk, op school en in het oog van anderen.

Wat de Koran over geduld zegt

De sabr komt bijna negentig keer voor in de Koran, volgens de telling van de imam Ahmad. Een aantal verslagen die velen uit het hoofd kennen:

Want met de moeilijkheid komt er een gemakkelijkerheid; want met de moeilijkheid komt er een gemakkelijkerheid.

« Naast de moeilijkheid is er zeker ook een gemakkelijker kant. Ja, naast de moeilijkheid is er ook een gemakkelijker kant.»

Coran, sura Ash-Sharh (94), vers 5 en 6 · vertaling van de betekenis

«En maak de juiste aankondiging aan de hardlopers, die zeggen: wanneer een noodtoestand hen treft: Wij zijn bij Allah en naar Hem zullen wij terugkeren.»

Coran, sura Al-Baqara (2), vers 155 en 156 · vertaling van de betekenis

Deze zin, Inna lillahi wa inna ilayhi raji’un (De waarheid is bij Allah en aan Allah zullen we terugkeren.), het wordt gebruikt bij het melden van een overlijden, maar ook bij een minder ingrijpende verlies. Het brengt de dingen weer in hun plaats.

De Koran belooft ook een buitengewone beloning: «De volharders zullen hun volledige beloning krijgen, zonder dat er geteld wordt» (soera Az-Zumar, 39, vers 10). En toen de profeet Yaqub hoorde dat zijn zoon Yusuf was verdwenen, antwoordde hij met twee woorden die bekend zijn geworden: Sabrun Jamil (Geweldig geduld), «een mooie geduld» (soera Yusuf, 12, vers 18). Hij herhaalt dit jaren later, toen zijn andere zoon, Binyamin, in Egypte gevangen werd gehouden (vers 83). Een geduld zonder klagen tegen God, zonder bitterheid.

Wat de Sunna zegt

«Het verhaal van de gelovige is verbazingwekkend: alles wat hem overkomt is een goed, en dit wordt alleen aan de gelovige gegeven. Als hij een vreugde ervaart, dankt hij, en dat is een goed voor hem. Als hij een nood heeft, volhoudt hij, en dat is een goed voor hem.»

Hadith die door Muslim is verhaald (2999)

Deze hadith koppelt twee houdingen aan elkaar: Dank (Bedankt), dankbaarheid en volharding. Daarom wordt «Sabr» en «Alhamdulillah» zo vaak met elkaar geassocieerd: het zijn de twee kanten van dezelfde vertrouwen.

«Niemand heeft een beter en uitgebreider geschenk gekregen dan geduld.»

Hadith, gerapporteerd door al-Bukhari (1469) en Muslim (1053)

De Profeet ﷺ heeft ook aangegeven wanneer geduld het meest belangrijk is: «Geduld is het eerste effect van een schok» (vertaald door al-Bukhari, 1283, en Muslim, 926). Hij zei dit tegen een vrouw die over een graf huilde en haar had afgewezen zonder het te herkennen. Met andere woorden, echte geduld is de reactie in de eerste seconden, niet alleen die die weken later nog steeds aanwezig is.

Ayyub, het voorbeeld van volharding

De profeet Ayyub (Job) verloor zijn gezondheid, zijn bezittingen en zijn kinderen. Hij stopte nooit met bidden tot God: «Het kwaad heeft mij getroffen. Maar Gij, Gij zijt de Meest Barmhartige van de barmhartigen » (soera Al-Anbiya, 21, vers 83). De Koran besluit: «Wij hebben hem inderdaad als een volharder gevonden. Wat een goede dienaar! Hij was vol berouw » (soera Sad, 38, vers 44). Zijn verhaal wordt vaak verteld aan kinderen om hen te leren dat geduld altijd beloond wordt.

Waarom het woord Sabr voor ogen hebben

We denken niet aan de sabr wanneer alles goed gaat. We hebben het nodig wanneer alles versneld gaat, en juist daar vergeten we het. Een bordje op een strategische plek herinnert ons eraan om eerst te ademen voordat we reageren:

• In het kantoor, Op het scherm, voor de zware dagen en de e-mails die je irriteren.
• In de kamer, Voor de nachten waarin je ronddraait.
• In de ingang, Voor de moeilijke dagelijkse ritten en de drukke ochtenden met de kinderen.
• In een hoek van de herziening, Voor studenten die examens afleggen.

Het schilderij Sabr is ook een liefdevolle gave voor iemand die een moeilijke tijd doormaakt: het zegt «ik ben bij je» zonder een voorverpakte zin. Het is in een kast geplaatst. Onze selectie van cadeaus die zinvol zijn.

Hoe je sabr dagelijks oefent

• De gebed. Het vers koppelt het direct aan geduld: «Zoek hulp in geduld en gebed.».
• De dhikr. SubhanAllah, Alhamdulillah, Allahu akbar, herhaald na elke gebed op de vingers of met een tasbih. Hierover wordt gesproken in onze artikel over de saladehoek.
• De entourage. De sura Al-‘Asr (103) beschrijft degenen die succesvol zijn als degenen die «elkaar de waarheid aanbevelen en elkaar de volharding aanbevelen». Geduld wordt ook op meerdere manieren ontwikkeld.
• De teruggang. Onthoud dat de moeilijkheid een einde heeft: «naast de moeilijkheid is er ook gemak».

De sabr maakt deel uit van die woorden die je zonder erover na te denken zegt. Om de andere te ontdekken, lees onze gids. moslimse dagelijkse uitdrukkingen.